ผมเริ่มทำบัญชีรายรับรายจ่ายของตัวเองตั้งแต่ ป.6 เนื่องจากตอนนั้นพ่อซื้อคอมพิวเตอร์เครื่องแรกมาไว้ที่บ้าน และผมก็กำลังหัดใช้โปรแกรม Lotus 123 อยู่ เลยตั้งโจทย์ให้ตัวเองว่าจะจดบันทึกรายรับรายจ่ายไว้ทุกวัน กลับมาถึงบ้านตอนกลางคืนทุกวัน ผมก็จะนั่งหน้าคอม นึกว่าวันนี้ใช้จ่ายเงินเป็นค่าอะไรไปบ้าง แล้วก็พิมพ์ลงโปรแกรมไว้ พอครบเดือนก็ลองพล็อตกราฟดู ครบปีก็สรุปยอดทั้งหมด
ผมทำแบบนี้อยู่ประมาณ 2-3 ปี ก็เริ่มเข้าสู่ยุคของการเปลี่ยนจาก Lotus 123 มาเป็น Microsoft Excel แรกๆ ผมก็ทำการ import ไฟล์มาใช้บน Excel แต่ใช้ไปสักพักแล้วรู้สึกว่า Excel มันช้าจัง ประกอบกับผมเริ่มสนุกกับการเขียนโปรแกรมมากกว่า ก็เลยหยุดการทำบัญชีไป
กลับมาทำบัญชีอีกรอบก็ตอนปี 4 ตอนนั้นมี PDA เครื่องแรกคือ Palm IIIe ผมก็ลงโปรแกรม PMT ซึ่งเป็นโปรแกรมสำหรับจัดการด้านการเงินส่วนบุคคล การใช้ PDA ในการบันทึกรายรับรายจ่ายนั้นสะดวกมาก ผมควักเงินจ่ายออกไปเมื่อไหร่ ก็ควัก PDA มาจดบันทึกได้เลย ไม่ต้องคอยจำและกลับไปบันทึกเวลาอยู่หน้าคอมพิวเตอร์
ผมใช้ PDA ในการทำบัญชีมาตลอดตั้งแต่ Palm IIIe เปลี่ยนมาเป็น Palm IIIxe และ Palm m515 แต่แล้วก็มีเหตุให้ต้องเลิก เนื่องจากผมเป็นคนที่ขี้เกียจ backup ข้อมูลใน PDA แล้วมีช่วงหนึ่งที่ผมไปต่างประเทศ จนทำให้ PDA แบตหมด ข้อมูลที่มีอยู่สูญสลายไปหมด หลังจากนั้นผมก็เลิกใช้ PDA ไปเลย หันไปใช้สมุด organizer ธรรมดาดีกว่า
ส่วนเรื่องการทำบัญชี ผมกลับมาใช้ Excel เหมือนสมัยเด็กอีกครั้ง แต่คราวนี้มันไม่ง่ายแบบเด็กๆ เพราะผมมีทั้งเงินในกระเป๋าสตางค์ เงินในบัญชีธนาคารหลายแห่ง บัตรเครดิตอีกหลายใบ เงินลงทุนในทรัพย์สินต่างๆ อีก ต่างกับสมัยเด็กที่มีแค่เงินในกระเป๋าสตางค์เพียงอย่างเดียว เงินเข้าก็เข้าที่กระเป๋าอย่างเดียว เงินออกก็ออกจากกระเป๋าเพียงอย่างเดียวเช่นกัน
ความซับซ้อนของการเงินแบบผู้ใหญ่ ทำให้การใช้ Excel เพื่อทำบัญชีนั้นค่อนข้างยุ่งยาก เช่น ถ้าผมใช้บัตรเครดิตเพื่อจ่ายค่าน้ำมัน ผมจะต้องลงบัญชีรายจ่าย และยังต้องลงซ้ำในบัญชีบัตรเครดิต โดยที่ตัวเลขจะต้องเท่ากัน หรือถ้าผมจ่ายหนี้บัตรเครดิตโดยโอนเงินจากบัญชีธนาคาร ผมจะต้องบันทึกทั้งบัญชีบัตรเครดิตและบัญชีธนาคารไปพร้อมกัน ถ้าเงินไหลออกจากบัญชีหนึ่ง มันจะต้องมีอีกบัญชีที่เงินไหลเข้า ภาษานักบัญชีเรียกว่า Double Entry
ผมทนใช้ Excel อยู่หลายปี ไม่อยากใช้ Quicken เพราะรู้สึกว่ามันเกินไปหน่อยที่จะจ่ายเงินซื้อลิขสิทธิ์เพียงเพื่อเอามาทำบัญชีส่วนตัวที่มีเงินไม่มาก จะให้ซื้อซีดี 100 บาทก็ไม่ค่อยอยากซื้อ เพราะรู้สึกว่าใช้ Excel ทดแทนกันได้
จนเมื่อปลายปีที่ผ่านมาที่ได้มีโอกาสทดลองใช้โปรแกรม GnuCash ซึ่งเป็นโปรแกรมสำหรับทำบัญชีส่วนบุคคลคล้ายๆ กับ Quicken แต่เป็นซอฟต์แวร์ OpenSource ที่ให้ดาวน์โหลดไปใช้งานได้ฟรี
GnuCash นี่ไม่ธรรมดาครับ หลังจากที่ได้ลองใช้ดูสักพัก ก็พบว่ามันสามารถทำสิ่งเหล่านี้ได้
- ใส่ข้อมูลเพียงครั้งเดียว โปรแกรมจะทำ Double Entry ให้โดยอัตโนมัติ
- รองรับทุกสกุลเงินทั่วโลก รวมถึงบาทไทย
- ทำ Split Transactions ได้ เช่น ผมขายหุ้นมูลค่า 10,000 บาท แต่เงินจะถูกแบ่งออกเป็นสองส่วน คือ 16.05 บาทสำหรับค่าคอมมิสชั่นและภาษี ที่เหลือ 9,983.95 บาทถึงจะเป็นจำนวนเงินสุทธิที่เข้าบัญชีเงินสดของผม
- สามารถทำบัญชีพอร์ตหุ้นได้ กำหนดได้ว่าจะแสดงผลเป็นจำนวนหุ้นหรือมูลค่าหุ้นเป็นบาท
- สามารถบันทึกประวัติราคาหุ้นได้ (โปรแกรมนี้สามารถอัพเดทราคาหุ้นโดยดึงข้อมูลจากเว็บโดยอัตโนมัติได้ด้วย แต่น่าเสียดายที่หุ้นไทยทำไม่ได้)
- ทำบัญชีเจ้าหนี้การค้า ลูกหนี้การค้า บันทึกบิลจาก vendor หรือออกใบแจ้งหนี้ลูกค้าได้ เหมาะกับคนที่มีธุรกิจเล็กๆ (ผมมีเจ้าหนี้การค้าคือสำนักพิมพ์ที่พิมพ์หนังสือ Google Maps ให้ เนื่องจากผมรับหนังสือที่พิมพ์เสร็จแล้วมาขายในเว็บ โดยที่ยังไม่ได้จ่ายเงินให้กับสำนักพิมพ์ ในทางกลับกัน ผมก็มีลูกหนี้การค้าเป็นสำนักพิมพ์เช่นเดียวกัน เนื่องจากสำนักพิมพ์จะต้องจ่ายค่าเขียนหนังสือให้ผมในอนาคต)
มันยังทำอะไรได้อีกมากมายที่ไม่ได้กล่าวไว้ แต่สรุปได้ว่าตอนนี้ผมเลิกใช้ Excel และเปลี่ยนมาใช้ GnuCash แบบเต็มตัวแล้ว
แต่ใช่ว่า GnuCash จะไม่มีข้อเสียเลย ข้อเสียของมันก็คือผู้ใช้จะต้องอยู่หน้าคอมพิวเตอร์เท่านั้นถึงจะบันทึกข้อมูลได้ และผู้ใช้ต้องคอยพะวงกับการเก็บรักษาไฟล์ข้อมูลให้ดี อย่าให้โดนลบ หรือฮาร์ดดิสก์เสีย ซึ่งข้อเสียเหล่านี้สามารถแก้ไขได้โดยใช้หลัก Software as a Service ด้วยการนำโปรแกรมบัญชีส่วนบุคคลไปไว้บนเว็บไซต์ เจ้าของเว็บเป็นผู้ดูแลความปลอดภัยของข้อมูล และเว็บยังสามารถเข้าถึงได้จากอุปกรณ์พกพาอย่างโทรศัพท์มือถือหรือ PDA ที่ต่ออินเทอร์เน็ตได้ด้วย ผู้ใช้สามารถบันทึกการจ่ายเงินของตัวเองลงโทรศัพท์มือถือแล้วส่งข้อมูลไปยังเว็บไซต์ได้ทันที
ปัจจุบันก็มีเว็บไซต์ในลักษณะนี้เกิดขึ้นบ้างแล้วครับ เช่น Mint หรือ Buxfer ซึ่งมีหน้าตาตามสไตล์ Web 2.0 เลย เว็บเหล่านี้สามารถเชื่อมต่อกับระบบธนาคารออนไลน์ เพื่อจะ track ได้ว่าบัญชีธนาคารของผู้ใช้เหลือเงินอยู่เท่าไหร่ บัญชีบัตรเครดิตมีการใช้งานไปแล้วเท่าไหร่ โดยที่ผู้ใช้ไม่ต้องมานั่งป้อนข้อมูลเองเลย
น่าเสียดายที่คนไทยใช้เว็บเหล่านี้ไม่ได้ เนื่องจากเว็บไม่สามารถเชื่อมต่อกับธนาคารออนไลน์ของไทย (ไม่รู้ว่าเว็บของธนาคารเหล่านี้มี API ที่เป็นมาตรฐานหรือเปล่า?) ผมอยากให้มีใครทำเว็บแบบนี้ออกมาให้คนไทยใช้งานกันฟรีๆ จัง ถ้าเว็บไหนทำได้ เว็บนั้นจะมีสุดยอดข้อมูลพฤติกรรมลูกค้าที่บริษัทขายสินค้าต่างๆ ต้องการเลยล่ะครับ
เพราะเว็บจะรู้หมดเลยว่าคนมีรายได้ 20,000 บาท มีค่าใช้จ่ายในการดูหนังเท่าไหร่ และถ้าคนมีรายได้ 50,000 บาท จะดูหนังมากกว่าหรือน้อยกว่าคนมีรายได้ 20,000 บาท
เป็นการทำวิจัยการตลาดโดยที่ไม่ต้องขอให้ตอบแบบสอบถามเลย
January 9th, 2008 at 22:00 น.
ผมเพิ่งเริ่มทำบัญชี ตอนฝึกงาน เมื่อปลายปีก่อน เพราะต้องออกมาใช้ชีวิตนอกบ้านครั้งแรก เลยต้องบริหารเงินเอง
ตอนนั้นก็ใ้ช excel เหมือนกันครับ แต่ทำแค่บัญชีในกระเป๋าเงินกับบัญชีธนาคารแห่งหนึ่งเท่านั้น เลยไม่มีปัญหา
จนมาเห็นเพื่อนใช้ pda ทำ ผ่านโปรแกรม spb finance ก็รู้สึกว่ามันเจ๋งดี เลยเริ่มใช้มัน แต่โดยส่วนตัวก็อยากมีข้อมูลเก็บลงคอมด้วย ก็ไม่รู้จะใช้โปรแกรมไรดี ก็ดีเลยครับที่พี่แนะนำ แหะๆ
ขอบคุณคร้าบบ
ปล. ยุยงส่งเสริมให้คนไทยทำบัญชีรายรับ รายจ่าย ครับ ฮ๋าๆ มีประโยชน์เจงๆ
January 9th, 2008 at 23:33 น.
สนุก และได้ความรู้ดีครับ
แม้ศัพย์เกี่ยวกับ web บางคำผมจะไม่รู้เรื่อง
แต่จะพยายามเรียนรู้ให้มากกว่านี้
ขอบคุณ ขอบคุณจริง ๆ
January 18th, 2008 at 15:17 น.
ผมก็อยากทำบัญชีเหมือนกันครับ แต่ยังหา solution ที่เหมาะสมกับพฤติกรรมของตัวเองไม่ได้ ใจนึงก็อยากจะใช้บนเว็บ แต่ก็ยังอยากให้มันเอาไปใช้กับ PDA ของผมที่ไม่ได้ออนไลน์ได้ด้วย
เคยคิดจะลองเขียนเว็บแอพฯง่ายๆ(เพราะทำยากๆไม่เป็น)ขึ้นมาเพื่อมาช่วยจดตรงนี้ แต่ก็รู้สึกว่ามันยังไม่ยืดหยุ่นพอ
January 21st, 2008 at 6:21 น.
ขอบคุณครับ มีความรู้ดี…หน้าตายังกะ Mac ดูแวบๆ
February 6th, 2008 at 19:59 น.
ใช้ยังไงเหรอ
February 6th, 2008 at 20:10 น.
ตอนแรกต้องสร้าง account ขึ้นมาก่อนครับ ลองลิสต์รายการทรัพย์สินที่มีสภาพคล่องสูงออกมาดูว่ามีอะไรบ้าง เช่น เงินสดในกระเป๋าสตางค์ เงินในบัญชีธนาคารต่างๆ หุ้น กองทุน ฯลฯ แล้วนำไปสร้างเป็น account
จากนั้นก็ดูว่ามีอะไรที่เป็นหนี้สินบ้าง เช่น บัตรเครดิต เงินกู้ซื้อบ้าน ฯลฯ นำไปสร้าง account เช่นกัน
ทำเช่นเดียวกับรายรับและรายจ่าย ลองลิสต์ดูว่ามีอะไรบ้าง เช่น รายรับเงินเดือน รายรับจากการรับจ๊อบพิเศษ รายจ่ายค่าอาหาร ค่าเดินทาง ค่าโทรศัพท์ ฯลฯ
เวลาจะบันทึกรายการก็ double click ที่บัญชีที่เกี่ยวข้อง ระบุว่าเงินไหลออกจาก account ไหนไปเข้า account ไหน เท่านี้ก็จะทำให้มองเห็นภาพทางการเงินของเราเองแล้วครับ
February 27th, 2008 at 12:30 น.
ต้องโหลดมา install ในเครื่องใช่ไหมครับโปรแกรมนี้
เดี๋ยวจะลองลงดูสักหน่อย
October 2nd, 2008 at 11:08 น.
อ่านแล้วดีมากเลยค่ะ เพราะว่าตอนนี้กำลังหัดทำใส่เครื่องคอมอยู่ค่ะ ปกติจะใช้วิธีจดค่ะ ซึ่งมันช้า แต่เราก๋ไม่ค่อยเก่งเรื่องคอมค่ะ ขอบคุณนะคะที่แนะนำสิ่งดี ๆ
October 4th, 2008 at 11:27 น.
โหลดไม่ได้ค่ะ
ทำอย่างไรดีคะ
November 17th, 2008 at 9:53 น.
หลังจากได้อ่านบทความนี้ ผมก็ตัดสินใจดาวน์โหลด Gnucash มาทดลองใช้ทันที ตอนแรก ผมไม่อยากจะใช้ เนื่องจากไฟล์ติดตั้งมีขนาดใหญ่มากถึง 50 MB. และ Internet ที่ผมใช้อยู่ช้ามากๆ กว่าจะดาวน์โหลดได้ครบใช้เวลานาน
ก่อนหน้านี้ผมได้ทดลองใช้โปรแกรมบัญชีส่วนบุคคลมาหลายโปรแกรม เริ่มตั้งแต่รู้จักกับ AceMoney (มี Lite Version ที่เป็น Free แต่สร้างได้ Account เดียว) ถัีดมา ก็หันมาใช้ Money Manager Ex ที่เป็นของฟรีอย่างแท้จริง แต่ก็ยังไม่ถูกใจ , หันมาหาโปรแกรมใหม่ที่เริ่มเป็นแบบ Double Entry จนมาเจอ Mjrz.net ที่รันด้วย Java ซึ่งก็ต้องดาวน์โหลด Java Runtime มาติดตั้งก่อน ซึ่งก็มีขนาดประมาณ 17 เม็กกะไบต์ เมื่อรวมกับ Mjrz.net อีก 7-8 MB. ก็น่าจะพอๆกัน แต่ Mjrz.net ก็ยังไม่ถูกใจเรื่อง Feature บางอย่างเช่น Portfolio ที่ยังไม่เข้าทีดีนัก ก็ค้นไปค้นมาเจอกับ jGnash ซึ่งรันบน Java เหมือนกันและเป็น Double Entry แต่เท่าที่ลองใช้ก็ยังดูๆ อยู่ว่ายังไงมันก็ไม่เจ๋งไปกว่า Gnucash แน่ๆ เพราะมีขนาดที่เล็กกว่า ฟีเจอร์ต่างๆ ก็ไม่มากเท่าไร
ตอนนี้ผมทดลองป้อนข้อมูลแบบ Manual ไปประมาณ 200 Transaction เพื่อทดลองดูฟีเจอร์ว่ามีอะไรดีๆ บ้าง เผื่อจะใช้งานแทนไปเลย
** บางครั้งความต้องการของเราก็ไม่สิ้นสุด ได้ 1 จะเอา 2 ได้ 2 ก็จะเอา 3-4-5-6-7-8 ไปเรื่อยๆ บางทีถ้าโปรแกรมเล็กๆ สามารถตอบสนองได้เพียงพอ เราอาจจะไม่ต้องใช้โปรแกรมใหญ่ๆ ก็ได้ ….
November 22nd, 2008 at 14:43 น.
ชอบเจ้าของ blog และความคิดแบบนี้มากๆ ครับ สนใจอะไรหลายๆ อย่างเหมือนกัน บทความเป็นประโยชน์มาก ใช้โปรแกรมสำเร็จรูปมา 2-3 อัน ไม่ค่อยโดนใจ เด๋วจะลองอันนี้ดูอีกว่า ขอบคุณอีกครั้งนะครับ
November 22nd, 2008 at 17:40 น.
โหลดมาแล้วครับ แต่ใช้ไม่เป็น ยังงงๆ อยู่ครับ จะศึกษาจากที่ไหนได้บ้างครับ // cyberboy2008@live.com
January 8th, 2009 at 20:06 น.
ได้ความรู้อีกแล้วขอบคุนฮะ
January 16th, 2009 at 15:51 น.
น่าสนใจค่ะ…ตอนนี้กำลังทำวิจัยเรื่องรายรับ-รายจ่ายอยู่พอดี อยากหาข้อมูลเพิ่มเติมค่ะ
March 1st, 2009 at 14:42 น.
เพิ่งลองใช้เวปของคนไทย ชื่อ iconcash.com น่าสนใจดีค่ะ
May 23rd, 2009 at 11:09 น.
ลองคลิ๊กที่ GnuCash
คลิ๊กที่ http://download.sourceforge.net/gnucash แล้วดาวน์โหลดไม่ได้ค่ะหน้าจอขึ้นว่า
The page cannot be found
ต้องไปเลือกตรงไหนคะพอดีไม่ค่อยมีความรู้
ขอบคุณค่ะ
May 25th, 2009 at 3:16 น.
ดาวน์โหลดที่นี่ครับ http://sourceforge.net/project/showfiles.php?group_id=192
June 18th, 2009 at 13:29 น.
download ได้แล้วค่ะ
จะไปลองใช้ดู
ขอบคุณค่ะ
June 23rd, 2009 at 12:38 น.
ลองดาวน์โหลดมาใช้ดูแล้ว version 2.2.9 ยังงงๆอยู่มากเลยค่ะ ดิฉันใช้วิธี import ข้อมูล qif.fileบน desktopซึ่ง import มาจาก iphone ข้อมูลนี้เป็นข้อมุลหลัก แต่ปัญหาอยู่ที่ว่า วันที่ที่importมา ไม่ตรงกับใน iphone เป็นตัวเลขแปลกๆ ดิฉันได้ตั้งค่า qif profile option ใน iphone เป็น dd/mm/yyyy ส่วนใน Gnu cash ยังหาที่ตั้งค่า qif profile option ไม่ได้ (มีแต่ตั้งค่าในโปรแกรม) อ่านจากคู่มือเข้าใจว่า ตอนที่เรา import qif.file จะต้องมี dialog box ให้เรา match วันที่ได้ พอทำจริงมีแต่ให้ match account, categories ก็เลยหมดปัญญาจะทำต่อ อีกปัญหาหนึ่งคือ ไม่เข้าใจวิธี save งาน พอกด save ก็ฟ้องว่า save ไม่ได้ ดิฉันจะต้อง import qif.file ทุกครั้งที่เปิดโปรแกรม ตอนนี้ก็เลยยังทำอะไรไม่ได้ รบกวนช่วยแนะวิธีแก้ด้วยค่ะ
July 29th, 2009 at 10:51 น.
กำลังหัดใช้ GnuCash ครับ วันนี้ไปเห็น demo ของ buxfer มาครับเห็นเค้าใส่ tag ได้ด้วย ไม่ทราบว่าใน GnuCash ทำได้มั้ยครับ
August 11th, 2009 at 17:25 น.
มีการทำวิจัยบ้างหรือยังว่าการทำบัญชีครัวเรือนได้ผลกี่เปอร์เซ็นต์
December 15th, 2009 at 15:11 น.
ทำบัญชีส่วนตัวมา ตั้งแต่ ปี 43 ถึงตอนนี้(2552) ก็ครบ10 ปี พอดีเนอะ
ที่ผ่านมาใช้แต่ สมุดจด มาหลายปี(เนื่องจากเดิมเป็นคนไม่ชอบจด/บันทึกใด ๆ รวมถึง ไดอารี่ ก็เลยออกมาแล้วดูเหมือนไดอารี่แทน-ยังจดไม่เป็น)
แต่พบว่า มันไม่รู้ผลรวมและ การวิเคราะห์ใด ๆ จนกระทั่งได้เรียนวิชาบัญชีในมหาวิทยาลัย จึงเอามาประยุกต์ด้วยการบันทึกเข้าคอม แรก ๆ ใช้ excel ไม่รู้เพราะระบบของตัวเองยังไม่เข้าที่มั้ง เลยรู้สึกว่า มันไม่บาลานซ์กับเงินจริง ๆ ที่มีสักที ทำไงตัวเลขก็เว่อร์เกิน ลองปรับอีกเวอร์ชั่นนึงคือ มีกระทบเงินสด ก็กลายเป็นต้องบันทึก 2-4 ที กว่าจะจบ 1 กระบวนการ
หาโปรแกรมบัญชีดี ๆ มา 3 ปีแล้ว เจอ แต่ของขาย กับ ตัวทดลองใช้ มาเจอ GNUCASH นี่แหละที่ว่า ฟรี จะลองใช้ดูสักที
แต่….ทำไม ดาวน์โหลดทีไร เป็นต้อง error ก่อนโหลดเสร็จทุกทีเลยเนี่ย….T_T
โหลดที่ OFFICE ก็ ERROR โหลดที่บ้าน ก็ไม่ยอมขึ้นสักที (ใช้ maxnet)
December 24th, 2009 at 13:00 น.
ของเค้าดีมากกกกกก
June 17th, 2010 at 19:09 น.
ในส่วนของ Asset:Investment ใช้งานอย่างไรเหรอครับ ไม่ค่อยเข้าใจการตั้งค่าพวก investment